Вход/Регистрация
Отчаяние (на каз.яз.)
вернуться

Есенберлин Ильяс

Шрифт:

дайберді баадЇрді аша алмай алан емшектегі жас баласы мен зайыбы Айымбикені з місетіне тиген лес санап, араы лабаза апарып тыты да, тірі жана лм-мим деп тіл атпай, та летінде тсегіне кеп жатты.

Таерте шайын ішіп боланнан кейін, кешегі нкерлерімен дайберді баадЇрді сарайына кеп орналасты. Хакімні блмесіндегі ырмызы ызыл кілемні стіне кеп малдасын рып отырды да:

— Бгіннен бастап, Тркістана мен ожамын! — деді тнжырап. Есікке таяу жатаы серіктері шуылдап оя берді:

— И, тасыр, енді сіз ожасыз, — деді.

— Сендер енді мені нкерлерімсідер, — деді жаа хакім.

— И, тасыр, біз сізді нкерлеріізбіз.

— Мен тр десем — трасыдар, л десем — лесідер.

— Тр десеіз — трамыз, л десеіз — леміз!

Бл содыр, сотар бзытарды здерінше берген анты еді. Абылай:

— райсыа олжа таайындадым. Оны кеш летінде естисідер. Ал бгін мені Тркістана ие болан рметіме лкен той жасалсын! — деді.

— п, тасыр, той жасалсын!

— Той дайберді баадЇрді олдайтын адамдарды бауыздаудан басталсын!

Біра бл ан сасыан той басталмай алды. Кенет она йді есігі тарс ашылды да, олына найзасы бар, сауыт киген алып денелі жас жігіт кіріп келді. Бл Найман батыры аракерей абанбай еді.

— Жау келе жатыр, Абылай слтан!

— айдаы жау? анша?

— Жоар онтайшысы Сыбан Раптан! Жетпіс бес мы скері бар!

Абылайды беті блк еткен жо.

— Тым кп екен! — Ол есігіні алдында отыран нкеріне арады. — Ал мені бар жауынгерім жетпіс бес-а ылыш!

— згелері айда? Хан ордасы кшкенмен, ел бар ой! Мнда брын е аз дегенде он мы скер тратын.

— Брын он мы болса, азір он жауынгері алан жо. Брі ашып кеткен…

Кенет абанбай олындаы найзасымен оны отыран жерінде жайратып тас- таысы келіп кетті. Біра, ел басына кн туалы жатанда тре тымын лтіріп, таы у-шу шыару… Ол тамаына тыылан ашуын зер басып:

— Барлы скеріізден айрылып алан болсаыз, аланы енді алай орамасыз? — деді.

— аланы орайды деп саан кім айтты? Жетпіс бес адаммен жетпіс бес мы скерге алай арсы трмапын?

— Сонда не істемексіз?

анды шелек адам орау асыр трізді з басына шындап ауіп тнсе, су жрек келеді. ара ср бетіні уарып кеткеніне арап, бны орып отыр- анын абанбай енді білді… «Ел билеген трелерді брі осындай болса, жетіскен екенбіз! Жо, трелерге сенуге болмайды. Жауа арсы халыты ктеріп, азір дабыл ау керек. Болат, білайыр, Смеке арамаындаы рулара тезірек ат шаптырып хабар берейін», — деді ішінен абанбай. Сйткенше болан жо, Абылай орнынан тра берді.

— алаызды кімге алдырасыз?

— Улиге! Сосын… здеріе!

Абылай шыып кетті. Нкері соынан тра жнелді.

абанбай атына мініп, ала халы жиналатын, кісі асатын дарасы мен жрта хабар жаятын жаршысы бар, ожа Ахмет Яссауи мешітіні алдындаы алаа арай шапты.

Халы суы хабарды бнсыз да естіген екен, ала іші ыы-жыы жрт. Кемпір-шал, атын-алаш, бала-шаа — брі де жетіпті. Сойыл стауа жарайтын еркек кіндік тгел аттарына мінген: олдарында кптен бері санды тбінде жатан ылыштары, екі жзді айбалталары. Кейбіреулері жаяу. Бл жиналан еркектер жауа шауып жрген жауынгерлер емес, аланы трын халы, кптен бері ару стауды мытып кеткен ста, диан, шкірт, мрит, ожа, молдалар. алаа жау келе жатыр дегенді естіп, асырлар бойы бойларына сіген деттеріне басып, брі олдарына ару стап, алаларын орама ниетпен алаа жиналан. рине іштерінде алтырай орыандары да бар. Мешіт маы ы-жы, даурыа шыан дауыстар.

— ала міршісі дайберді баадЇр айда?

— Тнде ашып кеткен!

— Жаудан орып па?

— Жо, інісі Абылайдан орып.

— Ол інісі айда?

— Жаа й-ішімен ата оналы жатан.

— Сонда бізді кім басарады?!

— Тресіз олыа найза стай алмайсы ба? зімізді зіміз басарамыз!

— Жо, лкен баласы Улиді алдырып кетеді деген!

— Онысы бір бозкпе дейді ой!

— Несіне бігерленесідер? Келе жатан шршіт крінеді ой. йреніскен жау алысуа жасы, содан орамыз ба, сыбаасын берерміз!

— Б жолы сыбаасын бере алса жарар еді, здері тым кп деседі.

— Шршіт емес, жоар деседі ой.

— Жоар болса тіпті жасы болды. Ана жылы бізді ауылды жылысын айдап кетіп еді. зі келе жатыр екен олыма!

алы жртты арасымен ала ортасындаы жаршы мнараа бара жатып, жаа ана Абылайа зі естірткен сз халы лаына алай тез жеткеніне абанбай батыр а-та. Бір жаынан, осыншама жртты іп-ілезде алаа жиналанына тбесі ккке тигендей уанды. «Мндай халыты жоар тгіл, ытай да жее алмайды. Тек басаратын ер болсын!» Ол атынан секіріп тсіп, иін тіресе тран жртты а жара мінбе-мнараа шыты.

— Уа, халайы! Мен аракерей абанбай батырмын! — деді жуан даусын ке кернеп, — ел-жртымызды басына атерлі кн туалы тр. Кншыысы мен отстігінен аулап, алы Жоар келе жатыр. ала иесі анішерлері шаарларыды тастап ашалы жатыр. Бастарыды осып, шепке трызар еркек кіндік айсы бар?!

— Мен, мен бармын! — деді бір кндей кркіреген жуан дауыс.

— Шы, мына мінбеге!

Жртты а жарып, жолбарыс мшелі, нар кеуделі, жиырма бестер шамасындаы асары жігіт ала арай мтылды. Бл Шыршы зені бойынан Тркістандаы наашысыны йіне келіп жатан Сіргелі руыны «бала балуан» атанан Елшібек атты батыр жігіті еді. Ол мінбеге шыысыменен, абанбай батыр:

  • Читать дальше
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • ...

Ебукер (ebooker) – онлайн-библиотека на русском языке. Книги доступны онлайн, без утомительной регистрации. Огромный выбор и удобный дизайн, позволяющий читать без проблем. Добавляйте сайт в закладки! Все произведения загружаются пользователями: если считаете, что ваши авторские права нарушены – используйте форму обратной связи.

Полезные ссылки

  • Моя полка

Контакты

  • chitat.ebooker@gmail.com

Подпишитесь на рассылку: